Origjina dhe Trashëgimia

Më shumë se 10 produkte tradicionale shqiptare janë regjistruar në skemat e cilësisë. Në varësi të kategorisë, mbrohet origjina e produktit, lidhja e tij me zonën ku prodhohet ose mënyra tradicionale e përgatitjes.

Pas secilit produkt qëndron një histori e veçantë:

Qepa e Drishtit

Njihet dhe kultivohet prej më shumë se 200 vjetësh. Është e regjistruar në Inventarin Kombëtar të Resurseve Gjenetike me emërtimin “Qepa e Drishtit” dhe vendndodhje në Postribë.

Vaji i Ullirit Valmi, Elbasan

Eshtë një vaj ekstra i virgjër prodhuar në Shirgjan të Elbasanit, i certifikuar me Tregues Gjeografik të Mbrojtur dhe i njohur për cilësinë 100% natyrale.

Molla e Dvoranit

Në Korçë, dokumentet tregojnë praninë e plantacioneve që në vitet 1934–1938.

Kërpudha e Pukës

Kërpudhat e Pukës janë të egra dhe mblidhen me dorë në pyll. Ato nuk kultivohen dhe jetojnë në simbiozë me organizma të tjerë

Mishavina e Bjeshkëve të Kelmendit

Receta 100 vjeçare e këtij djathi mbrohet ndërkombëtarisht. Familjet e zonës vijojnë të zbatojnë teknikën e prodhimit të trashëguar nga stërgjyshërit, pa e ndryshuar atë.

Gështenja e Malësisë së Madhe

Prej më shumë se një shekulli, gështenjat janë sinonim i Reçit, pemët më të vjetra janë rreth 250 vjeçare.

Kumbulla e thatë e Shumbatit

Vlerësohen për përmbajtjen e fibrave, magnezit dhe vitaminave B6, A dhe K.

Mjalti i Bedunicës

Është i rrallë dhe cilësor, përdoret për ushqim dhe qëllime mjekësore. Veçantia e këtij produkti lidhet me lulen e bedunicës, e cila rritet në zonën e Frashërit dhe në Parkun Kombëtar të Bredhit të Hotovës.

Glikoja e arrës

Është një ëmbëlsirë e përgatitur nga arra të vogla të papjekura dhe shurup sheqeri. Arrat mblidhen në pjesën e sipërme të luginës së lumit Vjosë, në zonën e Përmetit, ku këto pemë rriten në gjendje të egër.

Produktet e certifikuara dallohen nga logot në ambalazh, të cilat tregojnë kategorinë e mbrojtjes dhe dëshmojnë se janë përmbushur kërkesat përkatëse.

Kur mbrohet një produkt, nuk ruhet vetëm shija. Ruhen dija, puna dhe historia e vendit që e krijoi.

https://www.instagram.com/reel/DbdL_4_vcrK/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA==

Ilirët e shijonin po aq sa shqiptarët e sotëm. Ata e quanin “sabaia” ne e njohim si birrë.

E përmendur në burimet e lashta si një pije e fermentuar nga drithërat, “sabaia” dëshmon praninë e hershme të kësaj tradite në hapësirën ilire.

Së fundmi, kjo lidhje me të shkuarën ka gjetur një interpretim të ri në treg përmes birrës “Iliria”. Marka e ndërton identitetin mbi traditën dhe synon ta përkthejë atë në një shije autentike, të përshtatur me prodhimin bashkëkohor.

Prodhimi industrial i birrës në Shqipëri nisi në vitin 1928 me birrën “Korça”. Sot, fabrikat vendase punojnë me linja të automatizuara, teknologji bashkëkohore dhe kontroll laboratorik, duke mundësuar prodhim më të standardizuar dhe cilësi të njëtrajtshme.

Krahas prodhimit industrial, po forcohet edhe prania e birrës artizanale.

“Birraria e Gjyshit” dhe birra “Puka” sjellin prodhime në sasi më të kufizuara por lidhura ngushtë me identitetin e zonave ku prodhohen.

Në vitin 2025, Shqipëria prodhoi rreth 40.1 milionë litra birrë, afro 6% më shumë se një vit më parë. Nga fabrikat e mëdha te mikrobirraritë, prodhimi vendas ka kaluar edhe kufijtë, duke mbërritur në tregjet europiane dhe ato të SHBA-së.

Megjithatë, kjo industri përballet me kostot e larta të prodhimit, varësinë nga lëndët e para të importuara, akcizën e unifikuar dhe konkurrencën e fortë nga birrat e huaja. Edhe nën këtë presion, sipërmarrjet shqiptare vijojnë të prodhojnë, të investojnë dhe të eksportojnë duke e mbajtur birrën shqiptare pjesë aktive të industrisë vendase, jo vetëm të historisë së saj.

https://www.instagram.com/reel/DbIqs49RSus/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA==